Chia số có ba chữ số cho số có một chữ số

Chia số có ba chữ số cho số có một chữ số – Toán lớp 3 cần được trình bày bằng cả thao tác đặt tính và lời giải từng bước. Quy trình luôn lặp theo thứ tự chia → nhân → trừ → hạ; nếu một hàng không đủ chia thì phải viết 0 ở đúng hàng của thương.

1. Quy tắc đặt tính

Đặt số bị chia và số chia đúng vị trí.
Thực hiện từ hàng cao nhất sang hàng thấp hơn.
Mỗi lần tìm một chữ số của thương, nhân ngược với số chia rồi trừ.
Hạ chữ số tiếp theo xuống cạnh số dư.
Khi chữ số đang xét nhỏ hơn số chia và phía trước không còn số dư, phải ghi 0 vào thương ở hàng đó.
Cuối cùng kiểm tra: số chia × thương + số dư = số bị chia.

2. Ví dụ đặt tính: 864 : 4

Giải thích: 8 chia 4 được 2. Hạ 6, 6 chia 4 được 1 dư 2. Hạ 4 được 24, 24 chia 4 được 6. Vậy 864 : 4 = 216.

3. Trường hợp thương có chữ số 0

Ví dụ: 816 : 4.

Sau khi 8 chia 4 được 2, ta xét hàng chục là 1. Vì 1 nhỏ hơn 4 nên hàng chục của thương phải là 0. Hạ 6 để được 16, 16 chia 4 được 4. Kết quả là 204, không phải 24.

4. Phép chia có dư

Ví dụ: 647 : 5.

6 chia 5 được 1 dư 1; hạ 4 được 14, chia 5 được 2 dư 4; hạ 7 được 47, chia 5 được 9 dư 2. Vậy 647 : 5 = 129 dư 2. Kiểm tra: 129×5+2=647.

5. Bài tập áp dụng có lời giải

Bài 1: 936 : 3

9 chia 3 được 3; hạ 3 được 3, chia 3 được 1; hạ 6, chia 3 được 2. Vậy 936 : 3 = 312.

Bài 2: 825 : 5

8 chia 5 được 1 dư 3; hạ 2 được 32, chia 5 được 6 dư 2; hạ 5 được 25, chia 5 được 5. Vậy 825 : 5 = 165.

Bài 3: 703 : 5

7 chia 5 được 1 dư 2; hạ 0 được 20, chia 5 được 4; hạ 3 nhưng 3 nhỏ hơn 5 nên hàng đơn vị của thương là 0 và số dư là 3. Vậy 703 : 5 = 140 dư 3. Kiểm tra: 140×5+3=703.