Nhân số có hai chữ số với số có một chữ số nâng cao lớp 3 rèn kĩ thuật tính đi kèm ước lượng, phép tính ngược và kiểm tra kết quả. Học sinh không chỉ đặt tính mà còn phải giải thích vì sao kết quả hợp lí.
Điểm khó của chuyên đề
- Ước lượng trước khi tính để phát hiện kết quả vô lí.
- Tách số hoặc làm ngược để giải bài thay vì chỉ đặt tính.
- Phép chia có dư phải kiểm tra số dư nhỏ hơn số chia.
Đề bài
Bài 1: Không đặt tính, hãy tính 76 × 9 bằng cách tách chục và đơn vị.
Bài 2: Bạn Minh nói 20 × 9 lớn hơn 20 × 9. Không tính toàn bộ tích, hãy cho biết Minh đúng hay sai rồi tính kết quả.
Bài 3: Điền số thích hợp vào ô: □ × 2 = 106. Biết số cần điền có hai chữ số.
Bài 4: Không tính hai tích riêng rẽ, hãy tìm hiệu giữa 66 × 5 và 56 × 5.
Bài 5: Không đặt tính, hãy tính 38 × 5 bằng cách tách chục và đơn vị.
Bài 6: Bạn Minh nói 72 × 4 lớn hơn 80 × 4. Không tính toàn bộ tích, hãy cho biết Minh đúng hay sai rồi tính kết quả.
Bài 7: Điền số thích hợp vào ô: □ × 9 = 342. Biết số cần điền có hai chữ số.
Bài 8: Không tính hai tích riêng rẽ, hãy tìm hiệu giữa 45 × 9 và 35 × 9.
Lời giải chi tiết
Bài 1: Tách 76 = 70 + 6. Khi đó 76 × 9 = 70 × 9 + 6 × 9 = 630 + 54 = 684.
Bài 2: Vì 20 = 20, cùng nhân với 9>0 nên 20 × 9 = 20 × 9. Minh đúng. Tích chính xác là 180.
Bài 3: Làm phép tính ngược: 106:2 = 53. Kiểm tra 53 × 2 = 106, nên □ = 53.
Bài 4: Hai thừa số thứ nhất hơn nhau 66 − 56 = 10. Cùng nhân với 5, hiệu hai tích là 10 × 5 = 50.
Bài 5: Tách 38 = 30 + 8. Khi đó 38 × 5 = 30 × 5 + 8 × 5 = 150 + 40 = 190.
Bài 6: Vì 72 < 80, cùng nhân với 4>0 nên 72 × 4 < 80 × 4. Minh sai. Tích chính xác là 288.
Bài 7: Làm phép tính ngược: 342:9 = 38. Kiểm tra 38 × 9 = 342, nên □ = 38.
Bài 8: Hai thừa số thứ nhất hơn nhau 45 − 35 = 10. Cùng nhân với 9, hiệu hai tích là 10 × 9 = 90.
Cách tự kiểm tra
Sau khi có đáp án, thay ngược vào tất cả điều kiện của đề; chỉ một điều kiện đúng là chưa đủ.