Bộ bài tổng hợp tư duy Toán lớp 3 – Bài tập nâng cao có lời giải dành cho học sinh đã nắm chắc kiến thức lớp 3 và muốn luyện sâu tài liệu và sách tham khảo. Các bài có yêu cầu suy ngược, biện luận, kiểm tra điều kiện hoặc kết nối nhiều kiến thức trong cùng chủ đề.
Trọng tâm tư duy
- Đọc và tách đúng các điều kiện của tài liệu và sách tham khảo trước khi tính.
- Dùng lập luận số học đúng cấp lớp; không đặt ẩn đại số chỉ để làm bài có vẻ nâng cao.
- Kiểm tra đáp số bằng cách thay ngược vào dữ kiện hoặc so sánh với điều kiện ban đầu.
Đề bài
Bài 1: Tìm số có ba chữ số: hàng trăm gấp đôi hàng chục, hàng đơn vị hơn hàng chục 3 đơn vị và tổng ba chữ số bằng 15.
Bài 2: Một số chia 7 được thương 12 dư 5. Cần cộng ít nhất bao nhiêu để số mới chia hết cho 7?
Bài 3: Dãy 3, 6, 12, 24, … Hãy viết hai số tiếp theo và nêu quy luật.
Bài 4: Có 96 quyển sách chia đều vào 8 ngăn. Chuyển 2 quyển từ mỗi ngăn của 4 ngăn đầu sang 4 ngăn sau. Tổng số sách có đổi không và mỗi nhóm 4 ngăn thay đổi bao nhiêu quyển?
Bài 5: Hình chữ nhật có chu vi 36 cm, chiều dài hơn chiều rộng 4 cm. Tìm hai cạnh.
Bài 6: Tính nhanh 125 + 275 + 375 + 225 bằng cách ghép các số tròn trăm.
Lời giải chi tiết
Bài 1: Gọi chữ số hàng chục là a. Hàng trăm là 2a, hàng đơn vị là a + 3. Ta có 2a + a + (a + 3) = 15 nên 4a = 12, a = 3. Số cần tìm là 636.
Bài 2: Số dư đang là 5; cần thêm 2 để đủ một nhóm 7. Vậy cộng ít nhất 2.
Bài 3: Mỗi số gấp đôi số đứng trước. Hai số tiếp theo là 48 và 96.
Bài 4: Tổng số sách không đổi vì chỉ chuyển vị trí. Nhóm 4 ngăn đầu mất 4 × 2 = 8 quyển; nhóm 4 ngăn sau nhận thêm 8 quyển.
Bài 5: Nửa chu vi là 18 cm. Hai cạnh có tổng 18 và hiệu 4, nên chiều dài (18 + 4):2 = 11 cm, chiều rộng 7 cm.
Bài 6: Ghép 125 + 375 = 500 và 275 + 225 = 500. Tổng bằng 1 000.
Tự kiểm tra và mở rộng
Để tự kiểm tra sau khi học Bộ bài tổng hợp tư duy Toán lớp 3 – Bài tập nâng cao có lời giải, hãy làm lại Bài 6 mà không nhìn lời giải và chỉ viết những phép tính thật cần thiết. Với Bài 1, hãy kể bằng lời vì sao bước đầu tiên phải làm như vậy. Nếu đổi một dữ kiện, trước khi tính lại hãy dự đoán đáp số sẽ tăng, giảm hay có thể không tồn tại. Cách luyện này giúp phân biệt tư duy nâng cao với việc chỉ thực hiện nhiều phép tính.