Quy luật hình và ma trận số đơn giản nâng cao lớp 3 rèn khả năng nhận ra quan hệ giữa các ô theo hàng, theo cột và chu kì hình. Học sinh cần nêu được quy luật rồi mới điền số hoặc chọn hình, không đoán đáp án.
Điểm khó của chuyên đề
- So sánh các ô theo hàng hoặc theo cột để nhận ra phép cộng, gấp, chia hay bước tăng.
- Kiểm tra quy luật tìm được trên toàn bộ hàng hoặc bảng trước khi điền ô còn thiếu.
- Theo dõi chu kì của hình hoặc hướng mũi tên để xác định đúng vị trí cần tìm.
Lưu ý: Nội dung lớp 3 chỉ dùng kiến thức số đến 100 000, bốn phép tính, biểu thức, đo lường và hình học phù hợp; tránh phương pháp tổng – hiệu hoặc đại số của lớp trên.
Đề bài
Bài 1: Trong mỗi hàng, ô thứ ba bằng tổng hai ô đầu. Điền □ ở hàng thứ hai.
| 3 | 5 | 8 |
| 6 | 7 | □ |
Bài 2: Mỗi hàng gấp đôi từ trái sang phải. Điền □.
| 2 | 4 | 8 |
| 3 | 6 | □ |
Bài 3: Quan sát dãy hình vuông – tròn – vuông – tròn trong hình. Hình ở ô dấu hỏi phải là hình gì?
Bài 4: Quan sát hàng đầu để tìm quy luật rồi điền ô cuối hàng hai.
| 4 | 7 | 11 |
| 5 | 9 | □ |
Bài 5: Mỗi hàng: ô giữa bằng nửa ô đầu, ô cuối bằng một phần ba ô giữa. Điền □.
| 18 | 9 | 3 |
| 24 | 12 | □ |
Bài 6: Quan sát các nhóm tam giác tăng dần trong hình. Nhóm tiếp theo cần có bao nhiêu tam giác?
Bài 7: Ở hàng đầu, lấy ô thứ nhất cộng ô thứ hai rồi cộng thêm 5. Dùng cùng quy luật cho hàng hai.
| 2 | 5 | 12 |
| 3 | 6 | □ |
Bài 8: Các mũi tên quay theo thứ tự lên, phải, xuống, trái rồi lặp lại. Mũi tên thứ 19 chỉ hướng nào?
Lời giải chi tiết
Bài 1: Hàng hai: 6 + 7 = 13, nên □ = 13.
Bài 2: Hàng dưới: 3→6→12, nên □ = 12.
Bài 3: Hai hình luân phiên vuông, tròn. Sau hình tròn phải đến hình vuông.
Bài 4: Hàng đầu có 4 + 7 = 11 nên ô cuối bằng tổng hai ô đầu. Hàng hai: 5 + 9 = 14.
Bài 5: 24:2 = 12 và 12:3 = 4, nên □ = 4.
Bài 6: Các nhóm có 1, 2, 3 tam giác, mỗi nhóm tăng thêm 1. Nhóm tiếp theo có 4 tam giác.
Bài 7: Hàng hai: 3 + 6 + 5 = 14, nên □ = 14.
Bài 8: Chu kì có 4 hướng. 19 chia 4 dư 3 nên vị trí 19 ứng với hướng thứ ba: hướng xuống.
Cách tự kiểm tra
Sau khi có đáp án, thay ngược vào tất cả điều kiện của đề; chỉ một điều kiện đúng là chưa đủ.