Dãy số tăng giảm theo một quy luật – Toán nâng cao lớp 3 yêu cầu nhận ra bước tăng – giảm, dãy xen kẽ, dãy cách đều hoặc chu kì lặp. Quy luật được giải thích bằng quan sát phù hợp lớp 3, không dùng công thức đại số.
Điểm khó của chuyên đề
- Đếm đúng số khoảng khi tìm số hạng trong dãy cách đều.
- Tách hai quy luật xen kẽ hoặc nhận ra hiệu thay đổi.
- Quy luật lặp cần xác định vị trí trong một chu kì.
Lưu ý: Nội dung lớp 3 chỉ dùng kiến thức số đến 100 000, bốn phép tính, biểu thức, đo lường và hình học phù hợp; tránh phương pháp tổng – hiệu hoặc đại số của lớp trên.
Đề bài
Bài 1: Dãy tăng đều: 26, 32, 38, 44, 50, … . Tìm số tiếp theo và nêu bước tăng.
Bài 2: Dãy giảm đều: 127, 117, 107, 97, 87, … .
Bài 3: Dãy 2, 6, 18, 54, … . Tìm số tiếp theo.
Bài 4: Dãy tăng đều: 29, 34, 39, 44, 49, … . Tìm số tiếp theo và nêu bước tăng.
Bài 5: Dãy giảm đều: 91, 85, 79, 73, 67, … .
Bài 6: Dãy 2, 4, 8, 16, … . Tìm số tiếp theo.
Bài 7: Dãy tăng đều: 30, 39, 48, 57, 66, … . Tìm số tiếp theo và nêu bước tăng.
Bài 8: Dãy giảm đều: 157, 151, 145, 139, 133, … .
Lời giải chi tiết
Bài 1: Mỗi số tăng 6. Số tiếp theo là 50+6=56.
Bài 2: Mỗi lần giảm 10; số tiếp theo là 77.
Bài 3: Mỗi số gấp 3 lần số trước, nên số tiếp theo là 54×3=162.
Bài 4: Mỗi số tăng 5. Số tiếp theo là 49+5=54.
Bài 5: Mỗi lần giảm 6; số tiếp theo là 61.
Bài 6: Mỗi số gấp 2 lần số trước, nên số tiếp theo là 16×2=32.
Bài 7: Mỗi số tăng 9. Số tiếp theo là 66+9=75.
Bài 8: Mỗi lần giảm 6; số tiếp theo là 127.
Cách tự kiểm tra
Sau khi có đáp án, thay ngược vào tất cả điều kiện của đề; chỉ một điều kiện đúng là chưa đủ.