Bài toán bảng logic đơn giản nâng cao lớp 3 rèn sắp xếp, bảng loại trừ, đếm cách và suy luận từ cân nặng hoặc ma trận. Học sinh cần trình bày cách loại khả năng chứ không đoán đáp án.
Trọng tâm tư duy
- Liệt kê hoặc vẽ sơ đồ nhánh để đếm cách không trùng.
- Dùng quan hệ thứ tự để khóa dần vị trí.
- Nhận biết bài có dữ kiện thiếu thay vì cố đoán một đáp án.
Lưu ý: Nội dung lớp 3 chỉ dùng kiến thức số đến 100 000, bốn phép tính, biểu thức, đo lường và hình học phù hợp; tránh phương pháp tổng – hiệu hoặc đại số của lớp trên.
Đề bài
Bài 1: Ba bạn An, Bình, Chi chọn ba môn Cờ, Vẽ, Nhạc; mỗi bạn một môn. An không chọn Cờ; Bình chọn Nhạc; Chi không chọn Vẽ. Tìm môn của An.
Bài 2: Ba hộp A, B, C chứa 12, 18, 24 viên; mỗi số một hộp. A ít hơn B; C nhiều hơn A nhưng ít hơn B. Tìm mỗi hộp.
Bài 3: Ba vị trí trái, giữa, phải đặt táo, cam, lê. Cam ở giữa; lê ở bên phải táo. Tìm thứ tự.
Bài 4: Ba bạn Hoa, Lan, Mai mang áo đỏ, xanh, vàng. Hoa không đỏ; Lan mặc vàng; Mai không xanh. Tìm màu áo mỗi bạn.
Bài 5: Ba xe A, B, C về đích ở các vị trí 1, 2, 3. A không nhất; C về trước A; B không nhì. Tìm thứ tự.
Bài 6: Ba hộp có nhãn 15, 25, 35. Hộp đỏ không 15; hộp xanh nhiều hơn hộp đỏ; hộp vàng không 35. Tìm mỗi hộp.
Bài 7: Ba bàn 1, 2, 3 đặt sách, vở, bút. Bút ở bàn 2; sách không ở bàn 3. Vật ở bàn 1 là gì?
Bài 8: Ba bạn chọn số 30, 50, 70. Nam chọn số lớn hơn Mai; Hoa không chọn 30; Nam không chọn 50. Tìm mỗi bạn.
Lời giải chi tiết
Bài 1: Bình đã chọn Nhạc. Còn Cờ và Vẽ cho An, Chi. An không chọn Cờ nên An chọn Vẽ; Chi chọn Cờ.
Bài 2: B phải nhiều nhất 24, A ít nhất 12, C ở giữa 18. Vậy A = 12, C = 18, B = 24.
Bài 3: Cam đã ở giữa. Hai đầu dành cho táo, lê; lê bên phải táo nên táo trái, cam giữa, lê phải.
Bài 4: Lan đã vàng. Còn đỏ và xanh cho Hoa, Mai. Hoa không đỏ nên Hoa xanh; Mai đỏ.
Bài 5: C phải trước A. Nếu A thứ 2 thì C thứ 1, B thứ 3 và B không nhì, thỏa. A không thể thứ 3 vì khi đó C có thể 1 hoặc 2 còn B vị trí còn lại, dữ kiện chưa khóa duy nhất. Vì vậy đề hiện chưa đủ nếu chỉ có ba điều kiện; cần thêm một điều kiện để có đáp án duy nhất.
Bài 6: Xanh phải 35 vì cần lớn hơn đỏ. Vàng không 35; nếu đỏ 25 thì vàng 15, thỏa. Nếu đỏ 15 thì trái điều kiện đỏ không 15. Vậy đỏ 25, xanh 35, vàng 15.
Bài 7: Bàn 2 đã có bút. Còn sách và vở cho bàn 1,3. Sách không bàn 3 nên sách ở bàn 1, vở bàn 3.
Bài 8: Nam phải chọn 70 vì không 50 và phải lớn hơn Mai. Còn 30,50 cho Mai, Hoa; Hoa không 30 nên Hoa 50, Mai 30.
Kiểm tra sau khi làm
Nếu bài có nhiều khả năng, hãy liệt kê theo thứ tự để tránh bỏ sót và gạch từng trường hợp không thỏa.