Suy luận thứ tự và vị trí nâng cao lớp 3 rèn sắp xếp, bảng loại trừ, đếm cách và suy luận từ cân nặng hoặc ma trận. Học sinh cần trình bày cách loại khả năng chứ không đoán đáp án.
Điểm khó của chuyên đề
- Liệt kê hoặc vẽ sơ đồ nhánh để đếm cách không trùng.
- Dùng quan hệ thứ tự để khóa dần vị trí.
- Nhận biết bài có dữ kiện thiếu thay vì cố đoán một đáp án.
Đề bài
Bài 1: An về trước Bình; Chi về sau An nhưng trước Bình; Dũng về sau Bình. Sắp xếp thứ tự.
Bài 2: Lan đứng thứ hai. Mai đứng ngay sau Lan. Hà không đứng đầu. Hỏi Ngọc đứng vị trí nào?
Bài 3: Nam đứng trước Minh nhưng sau Phúc. Huy đứng sau Minh. Sắp xếp bốn bạn.
Bài 4: Bốn bạn A, B, C, D ngồi hàng ngang. A ở đầu trái; C ngồi ngay bên phải B; D không ngồi cuối. Tìm thứ tự.
Bài 5: Hoa chạy nhanh hơn Mai nhưng chậm hơn Lan. Ngọc chậm hơn Mai. Xếp từ nhanh đến chậm.
Bài 6: Bốn sách đỏ, xanh, vàng, tím xếp từ trái sang phải. Đỏ ở vị trí 2; vàng ngay bên phải đỏ; xanh không ở đầu. Tím ở vị trí nào?
Bài 7: Trong cuộc thi, Bình không nhất; An về ngay trước Bình; Chi về sau Bình; Dũng về trước An. Sắp xếp thứ tự.
Bài 8: Bốn hộp có chiều cao khác nhau. A cao hơn C; B thấp hơn C; D cao hơn A. Xếp từ thấp đến cao.
Lời giải chi tiết
Bài 1: Chi nằm giữa An và Bình; Dũng sau Bình. Thứ tự là An – Chi – Bình – Dũng.
Bài 2: Lan thứ hai, Mai thứ ba. Còn vị trí một và bốn cho Hà, Ngọc; Hà không đầu nên Hà thứ tư, Ngọc thứ nhất.
Bài 3: Phúc trước Nam, Nam trước Minh, Minh trước Huy. Thứ tự Phúc – Nam – Minh – Huy.
Bài 4: A đã ở vị trí 1. C phải ngay sau B. Nếu B = 2 thì C = 3, D = 4 nhưng D không cuối, loại. Vậy D = 2, B = 3, C = 4: A – D – B – C.
Bài 5: Lan nhanh hơn Hoa, Hoa nhanh hơn Mai, Mai nhanh hơn Ngọc. Thứ tự Lan – Hoa – Mai – Ngọc.
Bài 6: Đỏ vị trí 2, vàng vị trí 3. Còn vị trí 1 và 4 cho xanh, tím. Xanh không đầu nên xanh vị trí 4, tím vị trí 1.
Bài 7: Dũng trước An, An ngay trước Bình, Chi sau Bình. Thứ tự Dũng – An – Bình – Chi.
Bài 8: B thấp hơn C, C thấp hơn A, A thấp hơn D. Thứ tự B – C – A – D.
Cách tự kiểm tra
Sau khi có đáp án, thay ngược vào tất cả điều kiện của đề; chỉ một điều kiện đúng là chưa đủ.