Cấu tạo số trong phạm vi 100 – Toán nâng cao lớp 1 củng cố ý nghĩa của hàng chục và hàng đơn vị. Bài nâng cao yêu cầu chuyển linh hoạt giữa cách đọc, số chục – số đơn vị và điều kiện về một chữ số.
Điểm cần quan sát
- Số 47 gồm 4 chục và 7 đơn vị.
- 10 đơn vị tạo thành 1 chục.
- Khi hàng chục thay đổi 1 đơn vị, giá trị số thay đổi 10; hàng đơn vị thay đổi 1 thì số thay đổi 1.
Cách suy nghĩ trước khi tính
- Tách số thành chục và đơn vị.
- Đổi điều kiện bằng lời thành chữ số tương ứng.
- Ghép lại số rồi kiểm tra cách đọc.
Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết
Ví dụ 1
Đề bài: Số 63 gồm mấy chục và mấy đơn vị?
Hướng dẫn giải chi tiết: 63 gồm 6 chục và 3 đơn vị.
Ví dụ 2
Đề bài: Số nào gồm 8 chục và 5 đơn vị?
Hướng dẫn giải chi tiết: 8 chục là 80, thêm 5 đơn vị được 85.
Ví dụ 3
Đề bài: Một số có 4 chục; hàng đơn vị hơn 2 nhưng bé hơn 4. Tìm số.
Hướng dẫn giải chi tiết: Chữ số hàng đơn vị chỉ có thể là 3, nên số là 43.
Ví dụ 4
Đề bài: Số có hai chữ số, hàng chục là 7, hàng đơn vị kém hàng chục 5.
Hướng dẫn giải chi tiết: 7 − 5 = 2, nên số là 72.
Bài tập áp dụng và lời giải
Bài 1: Viết số gồm 9 chục và 0 đơn vị.
Lời giải: 90.
Bài 2: Số 58 có bao nhiêu chục?
Lời giải: 5 chục.
Bài 3: Một số có hàng chục là 3 và hàng đơn vị hơn 2 hai đơn vị. Tìm số.
Lời giải: Hàng đơn vị hơn 2 hai đơn vị nên là 4; số cần tìm là 34.
Bài 4: Tìm số có 6 chục và hàng đơn vị bằng số chục trừ 1.
Lời giải: 6 − 1 = 5, số là 65.
Tự kiểm tra kết quả
Ở lớp 1, nên giải bằng ngôn ngữ “chục – đơn vị” thay vì dùng biểu thức đại số. Mục tiêu là hiểu giá trị vị trí của chữ số.