Tìm số có hai chữ số theo điều kiện – Toán nâng cao lớp 1 khuyến khích học sinh thử có hệ thống thay vì đoán. Điều kiện thường liên quan đến hàng chục, hàng đơn vị, tổng hai chữ số hoặc quan hệ hơn – kém.
Điểm cần quan sát
- Đọc riêng điều kiện về hàng chục và hàng đơn vị.
- Nếu có tổng hai chữ số, thử các cặp số nhỏ có tổng đó.
- Nếu một chữ số hơn chữ số kia một số đơn vị, kiểm tra hiệu của từng cặp.
Cách suy nghĩ trước khi tính
- Lập danh sách ngắn các cặp có thể có.
- Loại cặp không thỏa điều kiện thứ hai.
- Ghép hàng chục – hàng đơn vị theo đúng vị trí.
Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết
Ví dụ 1
Đề bài: Tìm số có hàng chục là 4 và tổng hai chữ số bằng 9.
Hướng dẫn giải chi tiết: Hàng đơn vị phải là 5 vì 4 + 5 = 9. Số là 45.
Ví dụ 2
Đề bài: Tìm số có hai chữ số, hàng chục hơn hàng đơn vị 3 và tổng hai chữ số bằng 9.
Hướng dẫn giải chi tiết: Thử các cặp có tổng 9: 8 và 1; 7 và 2; 6 và 3; 5 và 4. Cặp 6 và 3 hơn kém nhau 3, nên số là 63.
Ví dụ 3
Đề bài: Tìm số lớn hơn 50, bé hơn 60 và có hàng đơn vị là số liền sau 6.
Hướng dẫn giải chi tiết: Số liền sau 6 là 7, nên số là 57.
Bài tập áp dụng và lời giải
Bài 1: Hàng chục là 7, tổng hai chữ số là 10. Tìm số.
Lời giải: Hàng đơn vị là 3; số 73.
Bài 2: Số nằm giữa 40 và 50, hàng đơn vị bằng 8.
Lời giải: 48.
Bài 3: Hàng chục hơn hàng đơn vị 2, tổng hai chữ số bằng 6.
Lời giải: Cặp 4 và 2 thỏa mãn; số 42.
Bài 4: Số có hàng chục 5 và hàng đơn vị bé hơn 3 nhưng lớn hơn 1.
Lời giải: Hàng đơn vị là 2; số 52.
Tự kiểm tra kết quả
Nên tránh dùng ẩn chữ cái ở lớp 1. Việc thử các cặp nhỏ và giải thích bằng lời phù hợp hơn, đồng thời giúp học sinh hiểu điều kiện.