Dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2

Dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2 là dạng toán then chốt giúp học sinh rèn luyện tư duy logic, khả năng quan sát và suy luận có hệ thống.

Ở mức nâng cao, học sinh không thể chỉ dựa vào phép cộng – trừ đơn giản mà cần nhận ra quy luật ẩn, đôi khi là quy luật lặp, quy luật xen kẽ hoặc mối liên hệ giữa hàng – cột.

Đây cũng là dạng toán khiến nhiều học sinh khá giỏi lớp 2 bị mất điểm đáng tiếc nếu làm vội hoặc không kiểm tra lại kết quả. Vì vậy, bài viết này được xây dựng theo đúng định hướng của dự án Toán nâng cao, giúp:

• Học sinh hiểu bản chất cách làm, không học mẹo
• Phụ huynh biết cách hướng dẫn con tại nhà
• Giáo viên có thêm nguồn ví dụ và bài tập phân hóa

---

Dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2 là gì?

Dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2 là dạng bài yêu cầu học sinh tìm số thích hợp để điền vào ô trống sao cho dãy số, bảng số hoặc phép tính tuân theo một quy luật nhất định.

Điểm khác với dạng cơ bản

Toán cơ bản	Toán nâng cao
Chỉ dùng 1 phép tính	Kết hợp nhiều phép
Nhìn là làm được	Phải suy luận
Ít bẫy	Dễ nhầm quy luật

Ví dụ minh họa:

• Cơ bản: 4 + ⬜ = 10 → ⬜ = 6
• Nâng cao: 2, 4, 7, ⬜, 16 → phải tìm quy luật

---

Vì sao học sinh hay sai dạng toán này?

1. Không dành thời gian tìm quy luật

Nhiều em thấy số là điền ngay theo cảm giác.

2. Nhầm lẫn giữa các quy luật giống nhau

Ví dụ:

• Tăng đều (+2, +2, +2)
• Tăng không đều (+2, +3, +4)

3. Không kiểm tra lại sau khi điền

Điền đúng một chỗ nhưng sai cả dãy.

📌 Đây là lý do phụ huynh nên yêu cầu con nói ra cách nghĩ, không chỉ ghi đáp án.

---

Dấu hiệu nhận biết dạng toán điền số còn thiếu nâng cao

Khi gặp bài toán, nếu có các dấu hiệu sau thì không được làm vội:

• Dãy số dài có 1–2 ô trống
• Bảng số có hàng và cột
• Các số không tăng/giảm đơn giản
• Đề bài dùng từ “điền số thích hợp”

👉 Nhận ra đúng dạng sẽ giúp tránh làm sai hướng ngay từ đầu.

---

Phương pháp giải dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2

🔹 Bước 1: Quan sát toàn bộ dãy hoặc bảng số

• Không chỉ nhìn ô trống
• Quan sát tất cả các số đã cho
• Xem dãy theo chiều ngang, dọc hoặc cả hai

---

🔹 Bước 2: Tìm quy luật phù hợp

Học sinh có thể thử:

• So sánh hai số liền nhau
• Tìm hiệu hoặc thương
• Xem có quy luật lặp lại không

📌 Không thấy ngay → thử 2–3 cách, chưa điền vội.

---

🔹 Bước 3: Điền số và kiểm tra lại

Sau khi điền:

• Đọc lại toàn bộ dãy
• Kiểm tra xem các số có còn “hợp lý” không

👉 Đây là bước giúp tránh sai sót nhiều nhất.

---

Các dạng nhỏ thường gặp trong dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2

🔶 Dạng 1: Điền số theo quy luật tăng – giảm đều

Ví dụ 1:

3, 6, 9, ⬜, 15

Cách nghĩ:

• Mỗi số tăng thêm 3
  → Số cần điền là 12

---

Ví dụ 2:

20, 18, 16, ⬜, 12

Cách nghĩ:

• Mỗi số giảm 2
  → Số cần điền là 14

---

🔶 Dạng 2: Điền số theo quy luật tăng – giảm không đều

Ví dụ 1:

1, 3, 6, 10, ⬜

Cách nghĩ:

• +2, +3, +4
  → Số tiếp theo: 10 + 5 = 15

---

Ví dụ 2:

2, 5, 9, ⬜, 20

Cách nghĩ:

• +3, +4, +5
  → Số cần điền: 14

---

🔶 Dạng 3: Điền số theo quy luật xen kẽ

Ví dụ 1:

2, 4, 3, 6, 5, ⬜

Cách nghĩ:

• Lượt 1: ×2
• Lượt 2: –1
  → 5 × 2 = 10

---

Ví dụ 2:

1, 4, 3, 6, 5, ⬜

Cách nghĩ:

• +3, –1, +3, –1
  → Số cần điền: 8

---

🔶 Dạng 4: Điền số trong bảng theo hàng – cột

Ví dụ 1:

2	4	6
3	6	⬜

Cách nghĩ:

• Hàng dưới = hàng trên + 1 rồi × 2
  → 6 + 1 = 7 → 7 × 2 = 14

---

Ví dụ 2:

1	3	5
2	6	⬜

Cách nghĩ:

• Cột dưới = cột trên × 2
  → 5 × 2 = 10

---

Lỗi sai thường gặp

1. Chỉ xét một phần dãy số
2. Điền số nhưng không giải thích được lý do
3. Nhầm quy luật xen kẽ
4. Quên kiểm tra lại kết quả

📌 Phụ huynh nên hỏi:

“Vì sao con điền số này?”

---

Dưới đây là phần BÀI TẬP LUYỆN TẬP được mở rộng, mỗi mức 10 bài, đúng chuẩn dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2, có phân hóa rõ ràng và đáp án đầy đủ để phụ huynh dễ kiểm tra.

---

Bài tập luyện tập dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2

📝 Mức 1 – Trung bình (quy luật đơn giản, tăng/giảm đều)

👉 Phù hợp học sinh mới làm quen dạng nâng cao.

1. 4, 8, ⬜, 16
2. 10, 9, 8, ⬜
3. 2, 4, 6, ⬜
4. 5, 10, ⬜, 20
5. 18, 16, ⬜, 12
6. 1, 3, ⬜, 7
7. 6, 9, ⬜, 15
8. 20, ⬜, 16, 14
9. 7, ⬜, 11, 13
10. 2, 5, ⬜, 11

---

📝 Mức 2 – Khá (quy luật không đều, xen kẽ)

👉 Rèn kỹ năng quan sát và suy luận.

1. 1, 4, 9, ⬜
2. 2, 5, 4, 7, ⬜
3. 3, 6, 5, 8, ⬜
4. 1, 3, 6, ⬜, 15
5. 2, 6, 3, 9, ⬜
6. 4, 7, 6, 9, ⬜
7. 5, 10, 8, 13, ⬜
8. 1, 2, 4, 7, ⬜
9. 10, 20, 19, 29, ⬜
10. 2, 3, 5, 8, ⬜

---

📝 Mức 3 – Nâng cao (quy luật phức hợp, cần thử – kiểm tra)

👉 Dành cho học sinh khá giỏi, thi học sinh giỏi.

1. 3, 6, 10, ⬜, 21
2. 1, 2, 4, 7, ⬜
3. 2, 5, 10, 17, ⬜
4. 5, 9, 14, ⬜, 27
5. 1, 4, 3, 6, 5, ⬜
6. 2, 6, 7, 21, ⬜
7. 10, 8, 16, 14, ⬜
8. 1, 3, 6, 10, ⬜
9. 2, 3, 5, 8, ⬜
10. 4, 9, 16, ⬜, 36

---

✅ Đáp án

🔹 Mức 1

1. 12
2. 7
3. 8
4. 15
5. 14
6. 5
7. 12
8. 18
9. 9
10. 8

🔹 Mức 2

1. 16
2. 6
3. 7
4. 10
5. 6
6. 8
7. 11
8. 11
9. 28
10. 13

🔹 Mức 3

1. 15
2. 11
3. 26
4. 20
5. 10
6. 22
7. 28
8. 15
9. 13
10. 25

---

📌 Gợi ý sử dụng hiệu quả cho phụ huynh & giáo viên

• Không cho làm liền 10 bài
• Mỗi ngày 3–5 bài, yêu cầu học sinh nói quy luật trước khi điền số
• Sai bài nào → quay lại giải thích bằng lời, không sửa hộ

---

Kết luận

Dạng toán điền số còn thiếu nâng cao lớp 2 là dạng toán rất quan trọng để:

• Rèn tư duy logic
• Hình thành thói quen suy nghĩ trước khi làm
• Chuẩn bị cho toán suy luận ở các lớp trên

👉 Học sinh nên luyện ít nhưng đều, mỗi lần làm cần nói rõ cách nghĩ.