Chuyên đề bài toán chuyển động nhiều chặng lớp 5 – Bài tập nâng cao có lời giải tập trung vào chuyển động đều.
Trọng tâm tư duy
- Đọc và tách đúng các điều kiện của chuyển động đều trước khi tính.
- Dùng lập luận số học đúng cấp lớp; không đặt ẩn đại số chỉ để làm bài có vẻ nâng cao.
- Kiểm tra đáp số bằng cách thay ngược vào dữ kiện hoặc so sánh với điều kiện ban đầu.
Đề bài
Bài 1: Xe A đi 44 km/giờ. Sau 30 phút, xe B xuất phát cùng điểm, cùng chiều với vận tốc 58 km/giờ. Sau bao lâu kể từ lúc B đi thì đuổi kịp A?
Bài 2: Hai xe cách nhau 264 km, đi ngược chiều với vận tốc 34 và 46 km/giờ. Tìm thời gian gặp nhau và quãng đường xe chậm đã đi.
Bài 3: Xe đi chặng đầu 108 km với vận tốc 36 km/giờ, chặng hai dài 120 km. Tổng thời gian hai chặng là 5 giờ. Tìm vận tốc chặng hai.
Bài 4: Một người đi 80 km đầu với vận tốc 40 km/giờ và 80 km sau với vận tốc 80 km/giờ. Tính vận tốc trung bình cả quãng đường.
Bài 5: Một bạn dự định đi 22 km với vận tốc 8 km/giờ nhưng thực tế đi 10 km/giờ. Bạn đến sớm bao lâu?
Bài 6: Xe A đi trước xe B 40 km. A chạy 40 km/giờ, B chạy 56 km/giờ cùng chiều. Sau bao lâu B đuổi kịp A và B đi được bao nhiêu ki-lô-mét?
Bài 7: Một người đi nửa quãng đường đầu với30 km/h, nửa sau với60 km/h. Vận tốc trung bình cả quãng đường là bao nhiêu?
Bài 8: Một thuyền đi xuôi24 km trong2 giờ, ngược18 km trong2 giờ. Tính vận tốc dòng nước và vận tốc riêng.
Lời giải chi tiết
Bài 1: A đi trước 44 × 1/2 = 22 km. Mỗi giờ B rút 14 km. Thời gian đuổi là 11/7 giờ.
Bài 2: Tổng vận tốc là 80 km/giờ. Thời gian gặp là 264 : 80 = 33/10 giờ. Xe chậm đi 34 × 33/10 = 561/5 km.
Bài 3: Chặng đầu mất 108 : 36 = 3 giờ. Chặng hai còn 2 giờ. Vận tốc chặng hai là 120 : 2 = 60 km/giờ.
Bài 4: Tổng quãng đường là 160 km. Tổng thời gian là 80/40 + 80/80 = 3 giờ. Vận tốc trung bình là 160 chia tổng thời gian = 160/3 km/giờ.
Bài 5: Thời gian dự định 22 : 8 = 11/4 giờ; thực tế 22 : 10 = 11/5 giờ. Đến sớm 11/20 giờ, tức 33 phút.
Bài 6: Mỗi giờ B rút ngắn 56 − 40 = 16 km. Thời gian đuổi kịp là 40 : 16 = 5/2 giờ. B đi được 56 × 5/2 = 140 km.
Bài 7: Chọn cả quãng120 km: mỗi nửa60. Thời gian2 + 1 = 3 giờ, vận tốc trung bình120 : 3 = 40 km/h.
Bài 8: Vận tốc xuôi dòng là 24 : 2 = 12 km/h; vận tốc ngược dòng là 18 : 2 = 9 km/h. Vận tốc riêng = (12 + 9) : 2 = 10,5 km/h. Vận tốc dòng nước = (12 − 9) : 2 = 1,5 km/h.