Chia số có hai chữ số cho số có một chữ số và phép chia có dư lớp 3 rèn kĩ thuật tính đi kèm ước lượng, phép tính ngược và kiểm tra kết quả. Học sinh không chỉ đặt tính mà còn phải giải thích vì sao kết quả hợp lí.
Kĩ năng cần rèn
- Ước lượng trước khi tính để phát hiện kết quả vô lí.
- Tách số hoặc làm ngược để giải bài thay vì chỉ đặt tính.
- Phép chia có dư phải kiểm tra số dư nhỏ hơn số chia.
Đề bài
Bài 1: Chia 51 cho 8. Không chỉ tìm thương; hãy giải thích vì sao số dư không thể bằng hoặc lớn hơn 8.
Bài 2: Một số chia cho 4 được thương 3 và số dư lớn nhất có thể. Tìm số đó.
Bài 3: Số A chia cho 5 được thương 13. Biết A không chia hết cho 5 và A là số lớn nhất có thể với thương đó. Tìm A.
Bài 4: Có 97 học sinh xếp thành các hàng, mỗi hàng 8 bạn. Xếp được bao nhiêu hàng đủ và còn mấy bạn chưa đủ một hàng?
Bài 5: Một số chia cho 5 được thương 7 dư 2. Nếu tăng số đó thêm 3, phép chia mới cho 5 có thương và số dư là bao nhiêu?
Bài 6: Trong các số tự nhiên từ 30 đến 40, tìm số chia cho 6 dư 5.
Bài 7: Tìm số bé nhất có hai chữ số mà khi chia cho 6 dư 5.
Bài 8: Có 35 học sinh, muốn xếp thành các nhóm đủ 6 bạn. Cần thêm ít nhất bao nhiêu học sinh để không thừa ai, và khi đó được mấy nhóm?
Lời giải chi tiết
Bài 1: 51:8 = 6 dư 3. Nếu số dư từ 8 trở lên thì còn có thể chia thêm 1 nhóm 8, nên chưa phải phép chia cuối cùng. Ở đây 3<8, vì vậy kết quả hợp lệ.
Bài 2: Khi chia cho 4, số dư lớn nhất là 3. Số cần tìm là 4 × 3 + 3 = 15.
Bài 3: Với thương 13, A = 5 × 13 + số dư. Muốn A lớn nhất thì số dư lớn nhất là 4. Vậy A = 69.
Bài 4: 97:8 = 12 dư 1. Xếp được 12 hàng đủ và còn 1 bạn. Không thể lập thêm hàng vì 1<8.
Bài 5: Số ban đầu là 5 × 7 + 2 = 37. Tăng thêm 3 được 40; chia 5 được thương 8 và dư 0.
Bài 6: Các số chia 6 dư 5 quanh khoảng này là 29, 35, 41. Trong đoạn từ 30 đến 40 chỉ có 35.
Bài 7: Các số chia 6 dư 5 là 5, 11, 17, … Số nhỏ nhất có hai chữ số trong dãy là 11, vì 11 = 6 × 1 + 5.
Bài 8: Ta có 35 : 6 = 5 dư 5. Chỉ cần thêm 1 học sinh để đủ 36 học sinh; khi đó xếp được 36 : 6 = 6 nhóm.