Gấp một số lên nhiều lần và giảm một số đi nhiều lần nâng cao lớp 3 luyện mối quan hệ giữa “gấp lên” và “giảm đi nhiều lần” trong các bài nhiều bước. Độ khó nằm ở thứ tự thao tác và ở việc nhận ra đại lượng nào đang thay đổi.
Cách suy nghĩ
- Ghi rõ mỗi thao tác tác động lên số nào trước khi tính.
- “Giảm đi k lần” nghĩa là chia cho k, khác với “giảm đi k đơn vị”.
- Với bài ngược, đảo phép chia thành phép nhân và đảo phép nhân thành phép chia.
Đề bài
Bài 1: Một số bằng 8. Gấp số đó lên 6 lần rồi giảm kết quả đi 4 lần. Kết quả cuối là bao nhiêu?
Bài 2: Lan có 9 bút. Mai có số bút gấp 4 lần Lan. Mai cho đi 8 bút rồi chia đều số còn lại vào 4 hộp. Mỗi hộp có bao nhiêu bút?
Bài 3: Một số được gấp lên 5 lần rồi bớt 18 thì bằng 42. Tìm số ban đầu.
Bài 4: An có 14 viên bi. Bình có số bi gấp 3 lần An. Chi có số bi bằng số bi của Bình giảm đi 2 lần. Hỏi Chi có bao nhiêu viên?
Bài 5: Một số gấp lên 4 lần rồi giảm đi 2 lần thì được 18. Tìm số ban đầu.
Bài 6: Có 8 hộp, mỗi hộp 6 chiếc bút. Nếu giảm số hộp đi 2 lần nhưng số bút mỗi hộp không đổi thì còn bao nhiêu chiếc bút?
Bài 7: Bắt đầu từ 15. Gấp lên 6 lần rồi giảm đi 3 lần. Nếu đổi thứ tự: giảm 15 đi 3 lần rồi gấp lên 6 lần, kết quả có thay đổi không?
Bài 8: Một số bằng 12. Gấp lên 3 lần, cộng 12 rồi giảm kết quả đi 4 lần. Tìm kết quả cuối.
Lời giải chi tiết
Bài 1: 8 × 6 = 48; 48 : 4 = 12.
Bài 2: Mai có 9 × 4 = 36 bút. Còn 36 − 8 = 28 bút. Mỗi hộp có 28 : 4 = 7 bút.
Bài 3: Trước khi bớt 18 là 42 + 18 = 60. Số ban đầu là 60 : 5 = 12.
Bài 4: Bình có 14 × 3 = 42 viên. Chi có 42 : 2 = 21 viên.
Bài 5: Sau khi gấp 4 rồi giảm 2 lần, số ban đầu thực chất được nhân 2. Do đó số ban đầu là 18 : 2 = 9.
Bài 6: Số hộp còn 8 : 2 = 4 hộp. Có 4 × 6 = 24 chiếc bút.
Bài 7: Cách thứ nhất: 15 × 6 : 3 = 30. Cách thứ hai: 15 : 3 × 6 = 30. Kết quả không thay đổi vì cả hai đều thực hiện nhân 6 và chia 3 trên cùng một số.
Bài 8: 12 × 3 = 36; 36 + 12 = 48; 48 : 4 = 12.