Bài toán ngược tìm số ban đầu – Toán nâng cao lớp 1 không cho trực tiếp số ban đầu mà cho kết quả sau khi thêm hoặc bớt. Đây là dạng rất tốt để hiểu mối quan hệ giữa cộng và trừ.
Đọc đề và chọn phép tính
- Nếu thêm vào rồi được kết quả, muốn tìm ban đầu thì lấy kết quả trừ phần thêm.
- Nếu bớt đi rồi còn lại, muốn tìm ban đầu thì lấy phần còn lại cộng phần đã bớt.
- Vẽ câu chuyện theo thứ tự “ban đầu → thay đổi → sau cùng”.
Ví dụ bài toán có lời văn
Ví dụ 1
Đề bài: Thêm 4 quả vào rổ thì có 14 quả. Ban đầu có mấy quả?
Hướng dẫn giải chi tiết: 14 − 4 = 10. Ban đầu có 10 quả.
Ví dụ 2
Đề bài: Cho đi 6 viên bi thì còn 10 viên. Lúc đầu có bao nhiêu?
Hướng dẫn giải chi tiết: 10 + 6 = 16. Lúc đầu có 16 viên.
Ví dụ 3
Đề bài: Sau khi thêm 2 bạn, nhóm có 12 bạn. Ban đầu có bao nhiêu bạn?
Hướng dẫn giải chi tiết: 12 − 2 = 10 bạn.
Bài tập có lời giải
Bài 1: Thêm 4 bút thì có 14 bút.
Lời giải: 14 − 4 = 10 bút.
Bài 2: Bớt 7 quả còn 10 quả.
Lời giải: 10 + 7 = 17 quả.
Bài 3: Sau khi cho bạn 5 nhãn, còn 10 nhãn.
Lời giải: 10 + 5 = 15 nhãn.
Bài 4: Có một số con chim, 2 con bay đến thì có 13 con.
Lời giải: 13 − 2 = 11 con.
Trình bày lời giải lớp 1
Kiểm tra bằng cách kể lại câu chuyện từ số vừa tìm: bắt đầu với số đó, thực hiện “thêm” hoặc “bớt”, phải ra đúng kết quả đề cho.
Bài thử thách thêm
Bài 5: Một giỏ có một số quả cam. Sau khi lấy ra 6 quả thì còn 10 quả. Hỏi lúc đầu giỏ có bao nhiêu quả?
Lời giải: Số ban đầu phải gồm cả 9 quả còn lại và 6 quả đã lấy ra: 10 + 6 = 16. Vậy lúc đầu có 16 quả.