Trong chương trình toán nâng cao lớp 2, dạng toán tìm số thỏa mãn điều kiện cho trước là một trong những dạng quan trọng giúp học sinh phát triển tư duy logic, khả năng phân tích và suy luận có hệ thống.
Khác với các bài toán tính toán đơn thuần, dạng toán này không cho sẵn đáp án mà yêu cầu học sinh đọc kỹ điều kiện, suy nghĩ từng bước để tìm ra số phù hợp.
Nhiều phụ huynh nhận thấy con mình làm tốt phép cộng trừ nhưng lại lúng túng khi gặp bài toán kiểu: “Tìm số có hai chữ số thỏa mãn các điều kiện sau…”. Nguyên nhân chính là học sinh chưa biết cách xử lý điều kiện, chưa hình thành được trình tự suy luận rõ ràng.
Bài viết này sẽ giúp phụ huynh và học sinh:
- Hiểu rõ bản chất dạng toán tìm số thỏa mãn điều kiện cho trước nâng cao lớp 2
- Biết cách nhận dạng nhanh
- Nắm được phương pháp giải từng bước
- Luyện tập với hệ thống bài tập có đáp án
1. Dạng toán tìm số thỏa mãn điều kiện cho trước là gì?
Dạng toán tìm số thỏa mãn điều kiện cho trước là dạng toán yêu cầu học sinh tìm ra một (hoặc nhiều) số đáp ứng đầy đủ các điều kiện mà đề bài đưa ra.
👉 Đặc điểm:
- Không cho sẵn số cần tìm
- Có từ 2 điều kiện trở lên
- Phải xét từng điều kiện, không được bỏ sót
Ví dụ đơn giản
Tìm số có một chữ số, lớn hơn 5 và nhỏ hơn 8.
👉 Các số lớn hơn 5: 6, 7, 8, 9
👉 Nhỏ hơn 8: chỉ còn 6 và 7
➡️ Đáp án: 6, 7
📌 So với toán cơ bản, dạng này đòi hỏi suy nghĩ nhiều hơn, không chỉ tính toán.
2. Vì sao học sinh hay sai dạng toán này?
Rất nhiều học sinh lớp 2 mắc lỗi khi làm dạng toán này vì:
- ❌ Chỉ đọc lướt đề, bỏ sót điều kiện
- ❌ Làm từng điều kiện riêng nhưng không kết hợp
- ❌ Chọn số theo cảm tính, không kiểm tra lại
- ❌ Không biết bắt đầu từ điều kiện nào trước
👉 Phụ huynh thường thấy con trả lời rất nhanh nhưng… sai 😥
3. Dấu hiệu nhận biết dạng toán tìm số thỏa mãn điều kiện
Khi gặp đề có các dấu hiệu sau, học sinh cần nghĩ ngay đến dạng toán này:
- Có từ khóa: “tìm số”, “thỏa mãn”, “đồng thời”, “vừa… vừa…”
- Có nhiều điều kiện nối với nhau
- Không thể giải bằng một phép tính duy nhất
📌 Ví dụ:
- Tìm số có hai chữ số, chữ số hàng chục lớn hơn chữ số hàng đơn vị
- Tìm số lớn hơn 20 nhưng nhỏ hơn 30 và chia hết cho 5
4. Phương pháp giải chi tiết (trọng tâm)
🔹 Bước 1: Đọc kỹ và tách từng điều kiện
Gạch chân hoặc liệt kê rõ:
- Điều kiện 1 là gì?
- Điều kiện 2 là gì?
🔹 Bước 2: Xét từng điều kiện một
- Lập danh sách các số có thể
- Loại dần những số không phù hợp
🔹 Bước 3: Kiểm tra lại tất cả điều kiện
Số tìm được phải đúng toàn bộ điều kiện, không thiếu điều kiện nào.
5. Các dạng nhỏ thường gặp trong lớp 2
5.1. Tìm số theo khoảng cho trước
Ví dụ
Tìm số lớn hơn 10 và nhỏ hơn 15.
👉 Các số: 11, 12, 13, 14
5.2. Tìm số theo tính chất chữ số
Ví dụ
Tìm số có hai chữ số, chữ số hàng chục là 3.
👉 Các số: 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39
5.3. Tìm số theo phép toán
Ví dụ
Tìm số mà khi cộng thêm 5 thì được 20.
👉 20 − 5 = 15
5.4. Tìm số thỏa mãn nhiều điều kiện kết hợp
Ví dụ
Tìm số có hai chữ số, lớn hơn 40, nhỏ hơn 50 và chia hết cho 5.
👉 Các số từ 41 đến 49
👉 Chia hết cho 5: 45
6. Lỗi sai thường gặp (bắt buộc ghi nhớ)
- ❌ Chỉ thỏa mãn 1 điều kiện
- ❌ Nhầm “lớn hơn” với “lớn hơn hoặc bằng”
- ❌ Không kiểm tra lại đáp án
- ❌ Viết thiếu đáp án khi có nhiều số đúng
📌 Luôn hỏi lại: “Số này có đúng tất cả điều kiện không?”
7. Bài tập luyện tập dạng toán tìm số thỏa mãn điều kiện nâng cao lớp 2
📝 Mức 1 (trung bình)
- Tìm số lớn hơn 5 và nhỏ hơn 9
- Tìm số nhỏ hơn 10 và lớn hơn 7
- Tìm số có một chữ số, lớn hơn 3
- Tìm số nhỏ hơn 6
- Tìm số lớn hơn 8 và nhỏ hơn 11
📝 Mức 2 (khá)
- Tìm số có hai chữ số, lớn hơn 20 và nhỏ hơn 25
- Tìm số có hai chữ số, chữ số hàng chục là 4
- Tìm số lớn hơn 15 nhưng nhỏ hơn 18
- Tìm số mà cộng thêm 3 thì được 10
- Tìm số nhỏ hơn 30 và lớn hơn 27
📝 Mức 3 (nâng cao)
- Tìm số có hai chữ số, lớn hơn 30, nhỏ hơn 40 và chia hết cho 2
- Tìm số có hai chữ số, chữ số hàng chục là 5, chữ số hàng đơn vị nhỏ hơn 3
- Tìm số mà cộng 7 được 25
- Tìm số lớn hơn 40, nhỏ hơn 50 và chia hết cho 5
- Tìm số có hai chữ số, tổng hai chữ số bằng 6
✅ Đáp án
- 6, 7, 8
- 8, 9
- 4, 5, 6, 7, 8, 9
- 0, 1, 2, 3, 4, 5
- 9, 10
- 21, 22, 23, 24
- 40 – 49
- 16, 17
- 7
- 28, 29
- 32, 34, 36, 38
- 50, 51, 52
- 18
- 45
- 15, 24, 33, 42
8. Kết luận
Dạng toán tìm số thỏa mãn điều kiện cho trước nâng cao lớp 2 là dạng toán nền tảng giúp học sinh:
- Biết đọc kỹ đề
- Suy luận logic
- Làm quen với tư duy toán học nâng cao
👉 Phụ huynh nên cho con luyện từng dạng nhỏ, nhấn mạnh cách nghĩ thay vì đáp án.