Tìm số thỏa mãn điều kiện lớp 2 được nâng cao bằng cách kết hợp hàng trăm – hàng chục – hàng đơn vị, khoảng giới hạn và thay đổi chữ số. Học sinh nên lọc điều kiện theo thứ tự thay vì thử ngẫu nhiên.
Trình tự tìm số
- Dùng điều kiện mạnh nhất trước, chẳng hạn hàng trăm đã biết hoặc số nằm trong một khoảng hẹp.
- Sau khi xác định một chữ số, dùng quan hệ giữa các hàng để tìm chữ số còn lại.
- Luôn thay số tìm được vào toàn bộ điều kiện.
Đề bài
Bài 1: Tìm số có ba chữ số: hàng trăm là 4, hàng chục hơn hàng đơn vị 3, tổng hai chữ số hàng chục và hàng đơn vị bằng 9.
Bài 2: Số bí mật lớn hơn 570 nhưng bé hơn 590. Hàng đơn vị gấp đôi hàng chục. Tìm số bí mật.
Bài 3: Một số có 6 trăm. Nếu đổi chữ số hàng chục từ 2 thành 5 thì số tăng 30. Chữ số hàng đơn vị là 7. Tìm số ban đầu.
Bài 4: Tìm số có ba chữ số lớn nhất, biết hàng trăm là 3 và tổng hàng chục với hàng đơn vị bằng 10.
Bài 5: Tìm số có ba chữ số bé nhất, biết hàng trăm là 5 và hàng chục hơn hàng đơn vị 4.
Bài 6: Số A có ba chữ số. Nếu bớt 2 trăm và 3 chục thì được 415. Tìm A.
Bài 7: Một số nằm giữa 680 và 700. Chữ số hàng chục hơn chữ số hàng đơn vị 1. Tổng hai chữ số cuối bằng 13. Tìm số đó.
Lời giải chi tiết
Bài 1: Hai chữ số cuối có tổng 9 và hàng chục hơn hàng đơn vị 3. Các cặp có tổng 9 là 0–9, 1–8, 2–7, 3–6, 4–5. Cặp phù hợp theo thứ tự hàng chục – đơn vị là 6 và 3. Số cần tìm là 463.
Bài 2: Trong khoảng 571 đến 589, hàng chục đều là 7 hoặc 8. Nếu hàng chục 7 thì hàng đơn vị phải là 14, không phải chữ số. Nếu hàng chục 8 thì hàng đơn vị phải là 16. Vì vậy không có số nào thỏa; dữ kiện của đề không cho đáp án.
Bài 3: Số có dạng 62□ vì hàng chục ban đầu là 2. Chữ số hàng đơn vị là 7 nên số ban đầu là 627. Đổi 2 chục thành 5 chục đúng là tăng 3 chục = 30.
Bài 4: Hàng trăm cố định là 3. Muốn số lớn nhất, chọn hàng chục lớn nhất có thể. Với tổng hai chữ số cuối bằng 10, chọn hàng chục 9 thì hàng đơn vị 1. Số lớn nhất là 391.
Bài 5: Muốn số bé nhất, chọn hàng chục nhỏ nhất có thể nhưng phải hơn hàng đơn vị 4. Hàng đơn vị nhỏ nhất là 0, hàng chục khi đó là 4. Số bé nhất là 540.
Bài 6: Muốn trở lại số ban đầu, thêm lại 2 trăm và 3 chục: 415 + 200 + 30 = 645.
Bài 7: Số nằm giữa 680 và 700 nên hàng trăm là 6, hàng chục có thể là 8 hoặc 9. Hai chữ số cuối có tổng 13 và hàng chục hơn hàng đơn vị 1. Cặp phù hợp là 7 và 6 nhưng hàng chục 7 lại không nằm trong khoảng 680–700. Vì vậy đề không có số thỏa; đây là bài kiểm tra sự tương thích của dữ kiện.