Dạng toán suy luận logic lớp 1 cần buộc học sinh dùng lần lượt từng dữ kiện, thay vì đoán theo cảm giác. Các bài dưới đây chỉ dùng số, vị trí và quan hệ quen thuộc nhưng mỗi câu đều có bước loại trừ.
Ba nguyên tắc khi làm bài logic
- Gạch bỏ khả năng trái với một dữ kiện chắc chắn.
- Chỉ kết luận khi các dữ kiện cùng dẫn đến một phương án.
- Nếu còn từ hai khả năng trở lên, phải nói rằng dữ kiện chưa đủ.
Đề bài
Bài 1: Ba bạn An, Bình, Chi đứng thành một hàng. An không đứng đầu. Chi đứng sau Bình. Bình không đứng cuối. Hỏi ai đứng đầu, ai đứng giữa, ai đứng cuối?
Bài 2: Có ba hộp đỏ, xanh, vàng. Kẹo không ở hộp đỏ. Kẹo cũng không ở hộp vàng. Hỏi kẹo ở hộp nào?
Bài 3: Số bí mật là một trong ba số 14, 16, 18. Số đó lớn hơn 14 nhưng không lớn hơn 16. Tìm số bí mật.
Bài 4: Ba thẻ A, B, C ghi các số 20, 30, 40, mỗi số dùng một lần. A lớn hơn B. C lớn hơn A. Tìm số trên từng thẻ.
Bài 5: Một con mèo, một con chó và một con thỏ ở ba vị trí trái, giữa, phải. Mèo không ở giữa. Chó ở bên trái thỏ. Thỏ không ở giữa. Xác định vị trí của ba con vật.
Bài 6: Ba bạn có 6, 8, 10 viên bi, mỗi bạn một số lượng. Nam không ít nhất. Minh nhiều hơn Nam. Hỏi Nam, Minh, Lan có bao nhiêu viên?
Bài 7: Một số A có thể là 21, 22 hoặc 23. Bạn thứ nhất nói “A lớn hơn 21”. Bạn thứ hai nói “A bé hơn 23”. Biết cả hai bạn đều nói đúng. Tìm A.
Lời giải chi tiết
Bài 1: Chi đứng sau Bình nên Bình không thể đứng cuối. Đề cũng cho Bình không đứng cuối. Nếu Bình đứng đầu thì Chi có thể đứng giữa hoặc cuối, còn An ở vị trí còn lại; chưa xác định duy nhất. Nhưng An không đứng đầu nên Bình bắt buộc đứng đầu. Chi đứng sau Bình; để còn một vị trí cho An và thỏa An không đầu, có hai khả năng Chi giữa hoặc cuối. Vì vậy dữ kiện vẫn chưa đủ để xác định hoàn toàn. Ta chỉ chắc chắn Bình đứng đầu.
Bài 2: Kẹo không ở đỏ và không ở vàng. Chỉ còn hộp xanh, nên kẹo ở hộp xanh.
Bài 3: Trong 14, 16, 18, số lớn hơn 14 là 16 hoặc 18. Điều kiện không lớn hơn 16 loại 18. Số bí mật là 16.
Bài 4: C lớn hơn A và A lớn hơn B nên thứ tự là C > A > B. Với ba số 20, 30, 40, ta có C = 40, A = 30, B = 20.
Bài 5: Thỏ không ở giữa. Nếu thỏ ở trái thì chó phải ở bên trái thỏ, điều này không thể. Vậy thỏ ở phải. Chó ở bên trái thỏ và mèo không ở giữa; nếu chó ở giữa thì mèo ở trái, thỏa. Do đó mèo trái, chó giữa, thỏ phải.
Bài 6: Minh nhiều hơn Nam nên Minh phải là 10. Nam không ít nhất nên Nam không thể là 6; còn lại Nam = 8. Lan = 6.
Bài 7: A lớn hơn 21 nên A là 22 hoặc 23. A bé hơn 23 nên A là 21 hoặc 22. Số chung của hai nhóm là 22, vì vậy A = 22.