Chia số có 6 chữ số cho số có 2 chữ số: Cách đặt tính và ví dụ chi tiết

Chia số có 6 chữ số cho số có 2 chữ số: Cách đặt tính và ví dụ chi tiết là nội dung bồi dưỡng dành cho học sinh lớp 4. Bài học tập trung vào cách đặt tính chia theo từng chữ số, ước lượng thương, xử lí chữ số 0 ở thương và kiểm tra kết quả bằng phép nhân.

Mục tiêu và kiến thức cần nắm

Khi chia số có nhiều chữ số cho số có hai chữ số, lấy từ trái sang phải một phần của số bị chia đủ lớn để chia.
Mỗi lần chọn một chữ số thương sao cho tích của số chia với chữ số đó không vượt quá phần đang xét.
Sau phép trừ, hạ đúng một chữ số tiếp theo. Nếu phần mới nhỏ hơn số chia mà vẫn còn chữ số phía sau, phải viết 0 vào thương rồi hạ tiếp.
Số dư cuối cùng luôn nhỏ hơn số chia.
Kiểm tra bằng: số chia × thương + số dư = số bị chia.

Phương pháp giải

Đặt tính thẳng cột và xác định phần đầu tiên đủ chia.
Ước lượng chữ số thương bằng các bội gần nhất của số chia.
Nhân ngược, trừ, rồi hạ một chữ số; lặp lại cho đến hết.
Kiểm tra kết quả để phát hiện sai ở bước ước lượng hoặc quên chữ số 0 trong thương.

Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết

Ví dụ 1: Tính 345 672 : 24.

Hướng dẫn giải chi tiết: Lấy 34 chia 24 được 1, viết 1; 34 − 24 = 10. Hạ 5 được 105; 105 chia 24 được 4 vì 24 × 4 = 96, dư 9. Hạ 6 được 96; 96 chia 24 được 4, dư 0. Hạ 7 được 7; vì 7 < 24 nên phải viết 0 vào thương. Hạ tiếp 2 được 72; 72 chia 24 được 3. Vậy 345 672 : 24 = 14 403. Kiểm tra: 14 403 × 24 = 345 672.

Ví dụ 2: Tính 672 840 : 35.

Hướng dẫn giải chi tiết: 67 chia 35 được 1, dư 32; hạ 2 được 322, chia 35 được 9, dư 7; hạ 8 được 78, chia 35 được 2, dư 8; hạ 4 được 84, chia 35 được 2, dư 14; hạ 0 được 140, chia 35 được 4. Vậy thương là 19 224.

Ví dụ 3: Tính 458 713 : 42.

Hướng dẫn giải chi tiết: 45 chia 42 được 1, dư 3; hạ 8 được 38 < 42 nên viết 0 vào thương; hạ 7 được 387, chia 42 được 9, dư 9; hạ 1 được 91, chia được 2, dư 7; hạ 3 được 73, chia được 1, dư 31. Vậy 458 713 : 42 = 10 921 dư 31. Kiểm tra: 42 × 10 921 + 31 = 458 713.

Bài tập áp dụng và lời giải

Bài 1: Tính 240 000 : 32.

Lời giải: Ta được 7 500 vì 7 500 × 32 = 240 000.

Bài 2: Tính 525 525 : 25.

Lời giải: Ta được 21 021 vì 21 021 × 25 = 525 525.

Bài 3: Tính 600 017 : 48.

Lời giải: 48 × 12 500 = 600 000 nên thương là 12 500, dư 17.

Bài 4: Tính 731 245 : 36.

Lời giải: 36 × 20 312 = 731 232; vậy thương là 20 312, dư 13.

Lỗi thường gặp

Quên viết 0 vào thương khi phần đang xét nhỏ hơn số chia.
Ước lượng thương quá lớn khiến tích lớn hơn phần đang chia.
Hạ hai chữ số cùng lúc hoặc hạ sai vị trí.
Không kiểm tra để phát hiện số dư lớn hơn số chia.

Mở rộng

Khi đã thành thạo đặt tính, học sinh nên luyện ước lượng nhanh chữ số thương bằng các bội của số chia; đây là kỹ năng quyết định tốc độ và độ chính xác.