Trừ nhẩm trong phạm vi 20 – Toán nâng cao lớp 1 được biên soạn lại theo đúng hướng bồi dưỡng: quan hệ cộng–trừ, hiệu không đổi và kiểm tra bằng phép tính ngược. Độ khó nằm ở việc nhận ra quan hệ giữa dữ kiện, làm ngược, bảo toàn hoặc loại trừ; không phải chỉ ở số lớn.
Điểm nâng cao của chuyên đề
- Bài được chọn để rèn quan hệ cộng–trừ, hiệu không đổi và kiểm tra bằng phép tính ngược.
- Ưu tiên cách giải ngắn nhưng phải nêu được nhận xét quyết định.
- Không dùng kiến thức của lớp trên chỉ để làm số liệu trông khó hơn.
Đề bài
Bài 1: Biết 15 − 7 = 8. Không tính lại, hãy tìm 15 − 8.
Bài 2: So sánh 18 − 9 và 17 − 8 mà không tính từng phép.
Bài 3: Điền số: □ − 6 = 9. Sau đó tìm □ − 7.
Bài 4: Một phép trừ có hiệu 8. Nếu cùng tăng số bị trừ và số trừ thêm 2 thì hiệu mới bằng bao nhiêu?
Bài 5: Bạn Nam viết 17 − 9 = 9. Hãy chỉ ra sai ở đâu bằng phép cộng ngược.
Bài 6: Một số sau khi bớt 8 còn 7. Nếu số đó bớt 6 thì còn bao nhiêu?
Bài 7: Hộp có một số viên bi. Lấy ra 5 viên còn 11 viên. Nếu chỉ lấy ra 3 viên thì còn bao nhiêu?
Lời giải chi tiết
Bài 1: Trong cùng tổng 15, nếu bớt 7 còn 8 thì bớt 8 sẽ còn 7. Vậy 15 − 8 = 7.
Bài 2: Cả số bị trừ và số trừ của phép thứ hai đều giảm 1 so với phép thứ nhất. Hiệu không đổi, nên hai phép tính bằng nhau.
Bài 3: Số ban đầu là 15 vì 15 − 6 = 9. Bớt thêm 1 nữa thì 15 − 7 = 8.
Bài 4: Khi cùng tăng cả hai số thêm 2, phần chênh lệch giữa chúng không đổi. Hiệu vẫn bằng 8.
Bài 5: Nếu hiệu là 9 thì 9 + 9 phải bằng 17, nhưng 9 + 9 = 18. Vậy kết quả 9 sai; hiệu đúng là 8.
Bài 6: Số ban đầu là 7 + 8 = 15. Bớt 6 còn 9.
Bài 7: Ban đầu có 11 + 5 = 16 viên. Nếu lấy 3 viên thì còn 16 − 3 = 13 viên.