Điền số vào bảng và sơ đồ quy luật – Toán nâng cao lớp 1 rèn khả năng nhận ra quy luật qua bước tăng – giảm, vị trí xen kẽ hoặc mẫu lặp. Học sinh cần nói được quy luật bằng lời trước khi điền đáp án.
Điểm khó của chuyên đề
- So sánh khoảng thay đổi giữa các số hoặc tách dãy xen kẽ thành hai dãy nhỏ.
- Nêu được quy luật bằng lời trước khi điền số.
- Kiểm tra quy luật trên ít nhất hai bước liên tiếp.
Đề bài
Bài 1: Bảng có hàng trên: 9, 9, 4. Mỗi ô hàng dưới lớn hơn ô trên cùng cột 2. Điền hàng dưới.
Bài 2: Mỗi ô hàng dưới bằng hai lần số ở trên: hàng trên 1, 7, 4. Điền hàng dưới.
Bài 3: Sơ đồ có hai ô đầu là 6 và 4; ô cuối bằng tổng hai ô đầu. Điền ô cuối. Nếu tăng ô đầu thứ nhất 1 đơn vị thì ô cuối thay đổi thế nào?
Bài 4: Dãy trên bảng là 5, 8, 11, …; các số tăng đều. Điền ba số tiếp theo.
Bài 5: Hàng trên là 3, 7, 5; hàng dưới tương ứng là 9, □, 15. Quy tắc: số ở mỗi ô hàng dưới bằng tổng của ba số giống số ở ô ngay phía trên. Tìm số cần điền vào □.
Bài 6: Hai ô đầu có tổng 15 và ô thứ nhất hơn ô thứ hai 3 đơn vị. Tìm hai ô và cho biết nếu tăng ô thứ nhất thêm 2, tổng mới là bao nhiêu.
Bài 7: Ba ô chứa các số 4, 7 và □ có tổng 20. Tìm □. Nếu tăng ô đầu 3 và giảm ô thứ hai 3 thì tổng thay đổi thế nào?
Lời giải chi tiết
Bài 1: Cộng 2 vào từng ô: 11, 11, 6.
Bài 2: Gấp đôi từng số: 1→2, 7→14, 4→8.
Bài 3: Ô cuối là 6 + 4 = 10. Khi ô đầu thứ nhất tăng 1 mà ô kia giữ nguyên, tổng cũng tăng 1, thành 11.
Bài 4: Hai khoảng đầu đều tăng 3. Tiếp tục cộng 3 được 14, 17, 20. Dãy là 5, 8, 11, 14, 17, 20.
Bài 5: Ở cột đầu, 3 + 3 + 3 = 9; ở cột cuối, 5 + 5 + 5 = 15. Vậy ô trống ở cột giữa là 7 + 7 + 7 = 21. Đáp số: 21.
Bài 6: Nếu bớt 3 ở ô thứ nhất, hai ô bằng nhau và tổng là 12; vì 6 + 6 = 12 nên mỗi ô bằng 6. Vậy hai ô là 9 và 6. Tăng ô đầu 2 thì tổng mới là 17.
Bài 7: Ô trống là 20 − 4 − 7 = 9. Tăng một ô 3 và giảm ô khác 3 thì tổng không đổi, vẫn là 20.